کمانش در علم مقاومت مصالح، به رفتاری گفته میشود که معمولاً از عضو تحت فشار (ستون، دیوار برشی، ...) سر میزند.
اعضای تحت فشار یک سازه، پیش از رسیدن به حداکثر مقاومت فشاری و در حقیقت پیش از شکست تحت اثر تنش تسلیم فشاری، تحت اثر پدیده کمانش دچار شکست خواهند گردید. هرچه ستون بلندتر و سطح مقطع کوچکتری داشته باشد (ستون لاغر)، زودتر تحت اثر پدیده کمانش تسلیم میگردد.
☑️ محاسبات:
کمانش در ستونها پیش از هرچیز به ضریب لاغری ستون λ بستگی دارد.
🔘 ضریب لاغری عبارت است از نسبت طول مهار نشده ستون به شعاع ژیراسیون.
🔘 در حالت ایدهآل که هیچگونه بار جانبی و خروج از محوریت بار وجود نداشته باشد، میزان بار بحرانی یک ستون فولادی از رابطه زیر بهدست میآید.
F=\frac{\pi^2 EI}{(KL)^2}
در فرمول فوق K ضریب طول موثر ستون بوده و براساس شرایط تکیه گاهی در بالا و پایین ستون با مقادیر زیر جایگزین میشود.
1⃣ ستون دوسر گیردار ۰٫۵
2⃣ ستون یکسر گیردار یکسر مفصل ۰٫۷
3⃣ ستون دوسر مفصل۱
4⃣ ستون یکسر گیردار یکسر مفصل۱
5⃣ ستون یکسر گیردار یکسر آزاد ۲
6⃣ ستون دوسر مفصل ۲
🔘 همچنین در معادله فوق E مدول الاستیسیته فولاد مصرفی و I ممان اینرسی مقطع و L طول مهار نشده ستون میباشند.
▪️▫️▪️▫️▪️▫️▪️